Avni (Xh) Behluli, nga bankat e shkollës në Breznicë deri te ekspozitat e jashtme, rrugëtimi i artistit që i dha jetë gurit dhe drurit
Fillimet e një dashurie për artin
Skulptori i njohur gjilanas dhe mësimdhënësi i artit figurativ, Avni Behluli , është pensionuar pas 40 vitesh shërbimi në procesin edukativo-arsimor dhe në shkollën profesionale të artit.
Përveç mësimdhënies, ai ka lënë gjurmë të thella në skulpturë, si një mësim i veçantë i kësaj fushe artistike.
I lindur në Breznicë të Komunës së Bujanocit , Behluli që në bankat e shkollave fillore kishte shfaqur dashuri të veçantë për artin, pa e ditur se një ditë do të bëhej një nga skulptorët më të njohur shqiptarë .
Detyrat e shtëpisë i realizon me padurim dhe stil unik, duke zbuluar talentin që do të bëjë rrugën drejt rrugës së krijimtarisë artistike.
Nga Akademia e Skulpturës tek themelimi i shkollës artistike
Pas përfundimit të shkollës së mesme në Kamenicë, Behluli i ka ardhur në Akademinë e Skulpturës , në klasën e profesorit të Agim Çavderbasha , ku diplomon në vitin 1986 .
Pas studimeve, ai punon si mësimdhënës në komunën e Kamenicës, duke frymëzuar brezat e rinj të duan artin figurativ.
Karriera e tij arsimore merr disa etapa:
- 1986–1988: Shkolla e Koretinit
- 1988–2000: Shkolla Teknike “Mehmet Isai” në Gjilan
- 2000–2011: Shkolla e Mesme e Bujqësisë
- 2011–2025: Shkolla e Artit Pamor “Adem Kastrati”, ku edhe u pensionua më 17 tetor 2025
Në vitin 1987 bëhet anëtar i Shoqatës së Artistëve Figurativë të Kosovës , ndërsa më 1998 magjistron në të njëjtën akademi..
Po atë vit, së bashku me profesorët Nagip Berisha dhe Rasim Vllasaliu, themelon Shkollën e Mesme Jo Publike Artistike të Gjilanit.
Në vitin 2007 zgjidhet kryetar i Shoqatës së Artistëve Figurativë të Gjilanit dhe është nismëtar i themelimit të Shkollës Publike të Artit Pamor “Adem Kastrati”, ku më pas emërohet edhe drejtor i parë
Veprat dhe ekspozitat ndërkombëtare
Veprat e tij sot gjenden në muze, galeri dhe koleksione arti në Kosovë, Shqipëri, Kroaci, Zvicër, Gjermani, Austri, Itali, SHBA, Indi, Egjipt, Poloni e shumë shtete të tjera.
Ai ka hapur mbi 40 ekspozita personale brenda dhe jashtë vendit, ka marrë pjesë në koloni arti e simpoziume ndërkombëtare, si dhe ka qenë kurator e organizator i dhjetëra ekspozitave, përfshirë ato në kuadër të manifestimit “Flaka e Janarit” në Gjilan.

Botimet dhe çmimet
Behluli ka botuar dy libra publicistikë:
- “Breznica në rrjedhë kohe” (2016)
- “Monografia e Shkollës së Mesme të Lartë të Artit Pamor ‘Adem Kastrati’” (2022)
Për kontributin e tij, është nderuar me dhjetëra çmime e mirënjohje kombëtare e ndërkombëtare, si:
- Çmimi për arritje nga Unioni Mbretëror i Paqes
- Çmimi Special nga LNPSHA “Pegasi Albania”
- Peneli i Flakës në disa edicione të manifestimit kulturor.
Në vitin 2017, Lidhja e Shkrimtarëve, Poetëve dhe Artistëve Shqiptarë “Pegasi” i akordon titullin “Skulptor i Vitit” dhe shumë çmime tjera të rëndësishme.
Trashëgimia dhe ndikimi
Pas dekadash pune në arsim dhe art, Avni Behluli është pensionuar me nderime si mësimdhënës në Shkollën e Artit Pamor “Adem Kastrati” në Gjilan.
Sot, ai mbetet një prej figurave më të respektuara të artit pamor shqiptar, me vepra që flasin për mjeshtërinë, përkushtimin dhe shpirtin krijues të një artisti që i dha emër Gjilanit dhe Kosovës në botën e artit.

