Nga Flamur Hyseni
Shqiptari i Kosovës që jeton jashtë territorit të saj, për çfarëdo arsye, ka të drejtë të shprehë vullnetin e tij politik sa herë që mbahen zgjedhje në Kosovë. Kjo nuk duhet të konsiderohet kurrë si shqetësim për shtetin e Kosovës, as për ndonjë parti politike. Përkundrazi, shumë më shqetësuese për secilën parti dhe për vetë Kosovën do të duhej të ishte rritja e numrit të qytetarëve që heqin dorë nga shtetësia e Kosovës.
Historikisht, diaspora ka pasur një rëndësi të veçantë për çdo shtet. Shtrohet pyetja e thjeshtë, por thelbësore: a do të ekzistonte Izraeli pa diasporën e tij?
Edhe diaspora shqiptare, në mënyrë të vazhdueshme, ka pasur rol vendimtar në fatet historike të shqiptarëve, duke filluar nga:
1. Lidhja Shqiptare e Prizrenit (Abdyl Frashëri dhe të tjerët),
2. Kongresi i Manastirit dhe çështja e alfabetit,
3. Shpallja e Pavarësisë së Shqipërisë (1912),
4. Veprimtaria e Fan Nolit dhe Faik Konicës në SHBA,
5. Organizimi i protestave të vitit 1981,
6. Organizimi dhe mbështetja e UÇK-së (1991–1999).
Diasporë janë edhe individë që sot përfaqësojnë identitetin shqiptar në nivel botëror: Dua Lipa, Rita Ora, Bebe Rexha, Xherdan Shaqiri, Granit Xhaka (pavarësisht polemikave), Luan Krasniqi, dhe shumë të tjerë.
Nga kush përbëhej Kombëtarja e Shqipërisë nën udhëheqjen e Lorik Canës?
Nga kush përbëhet sot Përfaqësuesja e Kosovës, dhe sa afër është të kualifikohet këtë vit?
Gjergj Kastrioti Skënderbeu dhe Nënë Tereza, në rrethana të ndryshme historike, vepruan dhe u afirmuan jashtë hapësirës së sotme shtetërore shqiptare. Në këtë kuptim, edhe ata përbëjnë pjesë të asaj që sot do ta quanim diasporë. Mohimi ose relativizimi i rolit të diasporës është, në thelb, mohim i vetë historisë sonë.
Reagimet euforike dhe jopolitike nuk i shërbejnë askujt dhe nuk përbëjnë analizë. Përçarja nuk është analizë.
Takime në Zvicër dhe Gjermani (fushatë) kanë pasur të gjitha partitë politike. Ky është realitet.
(Autori është profesor universitar)
