KULT/ Kujtesa historike e Hydajet Hysenit dhe Sylë Mujajt nga qelitë e burgjeve

Në rrethana ku liria mohohej çdo ditë, maja e një lapsi dhe një copë e grisur letre u kthyen në dëshmi të pashlyeshme të rezistencës kombëtare.

​Ka momente në histori kur e vërteta nuk shkruhet as me armë e as me fjalë, por me forcën e shpirtit që refuzon të dorëzohet.

Në qelitë e errëta të burgjeve serbe, aty ku liria ishte e mohuar, ish-të burgosurit politikë Hydajet Hyseni dhe Sylë Mujaj gjetën një mënyrë unike për të sfiduar izolimin: artin e qëndresës.

​Përmes qindra skicave e portreteve të realizuara në kushte mbytëse, autorët i dhanë jetë përjetimeve të tyre më të thella. Çdo vizatim i realizuar mbi copa të thjeshta e të grisura letrash pasqyron:

​Dhimbjen dhe izolimin e përditshëm prapa grilave.

Mallin e pakufishëm për familjen dhe njerëzit e dashur.

Ëndrrën e pashuar për lirinë e Kosovës.

Qëndresën stoike përballë rrethanave më të vështira.

​Ato që sot shfaqen para publikut në ekspozita nuk janë egyszerűisht krijime artistike.

Ato përfaqësojnë dokumente të gjalla historike të rezistencës së shqiptarëve në ish-Jugosllavi.

Muret e ftohta të burgut arritën të izolonin trupat e autorëve, por dështuan të burgosnin imagjinatën, besimin dhe shpirtin e tyre të lirë.

​Kjo trashëgimi pamore shërben si një thirrje ndërgjegjësimi për secilin prej nesh: liria që gëzojmë sot ka pasur një çmim të jashtëzakonshëm.

Ruajtja e kësaj kujtese nuk është thjesht një nderim për të kaluarën, por detyrimi ynë më i madh moral ndaj atyre që sakrifikuan gjithçka për të ardhmen.

Shpërndaj me të tjerët