Diskutimet e fundit në Kuvendin e Kosovës rreth Projektligjit për Sigurimin e Detyrueshëm Shëndetësor kanë nxitur një valë reagimesh dhe shqetësimesh, veçanërisht te kategoria e pensionistëve.
Deklaratat e fundit publike kanë krijuar perceptimin se edhe kjo kategori do të jetë e obliguar të paguajë kontribute, por Drejtori i Financave në Komunën e Gjilanit, Avdyl Kastrati, ka dhënë një shpjegim të detajuar profesional që hedh poshtë këto interpretime.
Sipas Kastratit, problemi nuk qëndron te ligji, por te mënyra e gabuar se si po interpretohet Neni 9 i këtij projektligji.
Ai thekson se ky nen ndërton bazën e sistemit mbi një parim të njohur të financave publike: kontributi lidhet me të ardhurat, ndërsa mbulimi nga shteti u garantohet kategorive pa kapacitet pagues.
A janë pensionistët pjesë e pagesës?
Kastrati sqaron se ligji bën një ndarje të qartë ndërmjet kontribuuesve aktivë dhe përfituesve që mbrohen nga buxheti i shtetit.
Pa të ardhura shtesë: Pensionistët që nuk kanë të ardhura të tjera, sipas logjikës së ligjit, hyjnë në kategorinë që mbulohet nga shteti.
Detyrim i kushtëzuar: Pagesa lidhet vetëm me ekzistencën e të ardhurave që hyjnë në skemën e kontributit.
Për këtë arsye, deklarimet e përgjithshme se “pensionistët duhet të paguajnë” cilësohen nga drejtori i financave si juridikisht të pasakta dhe socialisht të papërgjegjshme.
Paniku i panevojshëm dhe pasojat
Interpretimet e gabuara nuk janë thjesht çështje teknike, pasi ato krijojnë pasiguri te një kategori e ndjeshme e shoqërisë dhe minojnë besimin në reformat publike.
“Në vend që të ndërtohet besim, po krijohet panik i panevojshëm,” shprehet Kastrati, duke shtuar se drejtësia fiskale kërkon që të mos ngarkohen ata që nuk kanë kapacitet pagues.
Thirrje për maturi
Në mbyllje të shpjegimit të tij, Avdyl Kastrati bën thirrje për përgjegjësi publike:
- Ligjvënësit të citojnë drejt dispozitat ligjore.
- Institucionet të komunikojnë me qartësi për të shmangur mjegullën informative.
- Qytetarët të mbështeten në fakte dhe jo në interpretime të pjesshme.
Sipas tij, sistemi i sigurimeve shëndetësore duhet të ndërtohet mbi parimin e solidaritetit social: obligohen ata që kanë të ardhura dhe mbrohen ata që nuk kanë.
