Dokument sekret i UDB-së (maj 1982) për shkrimtarin Avdush Canaj, publikuar nga vetë autori
Një dokument sekret i UDB-së së Gjilanit, i datuar në maj të vitit 1982, është bërë publik nga shkrimtari Avdush Canaj në faqen e tij në Facebook.
Dokumenti përmban një raport të shërbimeve të atëhershme të sigurimit, në të cilin përmendet emri i tij dhe përshkruhet si person me qëndrime që autoritetet i konsideronin “nacionaliste”.
Raporti, i drejtuar Armatës Popullore të Jugosllavisë, përshkruan në mënyrë të detajuar jetën, zakonet dhe veprimtarinë e Canajt.
Në të thuhet se ai posedonte libra dhe gazeta që konsideroheshin të ndaluara, dëgjonte radio nga jashtë dhe në disa raste kishte interpretuar këngë që, sipas informatorëve, ishin me përmbajtje kombëtare.
Raporti përmendte gjithashtu mënyrën e veshjes dhe qëndrimet e tij publike, të cilat shërbimet e sigurimit i interpretonin si shenja të përkatësisë dhe krenarisë kombëtare shqiptare.
Në dokument përfshihen edhe fragmente nga një letër e vëllait të tij, e cila përmbante shprehje kritike ndaj Beogradit dhe ishte përdorur nga autoritetet për ta ndërtuar më tej profilin e familjes.
Dokumenti, i përpiluar në formë raporti të brendshëm, reflekton mënyrën e të menduarit dhe gjuhën ideologjike të aparatit të sigurimit të kohës.
Publikimi i këtij dokumenti nga vetë Avdush Canaj ka ngjallur interes të madh në rrjetet sociale.
Shumë e kanë cilësuar si dëshmi e qartë e përndjekjes që kanë përjetuar intelektualët shqiptarë në kohën e Jugosllavisë, veçanërisht ata që ruanin identitetin dhe kulturën kombëtare.
Dokumenti origjinal, që përmbante edhe pjesë me gjuhë të ashpër dhe thirrje për dhunë, është redaktuar për arsye etike dhe ligjore.
Ky dokument mbetet një dëshmi e kohës dhe e mënyrës se si strukturat e sigurimit jugosllav kanë ndjekur e përndjekur krijuesit shqiptarë.
Sot, publikimi i tij shërben jo vetëm si kujtesë historike, por edhe si reflektim për lirinë, qëndresën dhe identitetin kulturor të një brezi që nuk u përkul ndaj presioneve të kohës.
