Në përvjetorin e 41-të të rënies heroike të dëshmorit të kombit, Zijah Shemsiu, rikthehen në vëmendje kujtimet e një kohe të rëndë por krenare, përmes arkivës së publicistit Ismet Rashiti.
Një dokument i veçantë, i shkruar dhe i lexuar në Gjenevë menjëherë pas vrasjes mizore të heroit në Burgun Qendror të Beogradit në maj të vitit 1985, dëshmon dhimbjen dhe vendosmërinë e mërgatës shqiptare në Zvicër.
Zijah Shemsiu, i cili u vra pas torturave çnjerëzore nga regjimi i asokohshëm, u shndërrua në simbol të qëndresës dhe “mësues” të lirisë për mijëra shqiptarë që vepronin në Klubin “Ikballe Prishtina” në Gjenevë dhe “Asim Vokshi” në Lozanë.
Mesazhi nga Arkivi: “Vdiq për të mos vdekur kurrë”
Në kumtesën e tij të vitit 1985, Ismet Rashiti përshkruante me emocione të forta goditjen që mori populli shqiptar nga lajmi i vrasjes së Zijahut.
“Lindi dita e 4 majit, e zbehur nga dhimbje të mëdha, me ofshamën e thellë, me dënesjet e Kosovës… E vranë shovinistët serbomëdhenj në qelitë e Burgut Qendror të Beogradit. E vranë në mënyrë mizore, duarlidhur, me etjen që kishte për Kosovën.”
Ky shkrim arkivor vë në dukje rolin kyç të Zijah Shemsiut në organizimin e mërgatës, themelimin e klubeve shqiptare dhe rritjen e vetëdijes kombëtare. Sipas autorit, heroi nuk ishte vetëm një veprimtar, por një frymëzim që mësoi brezat se si nuk duhet kursyer as jeta për lirinë e Kosovës.
Një rrugëtim mes fotografive dhe historisë
Përveç kumtesës, arkiva pasurohet me fotografi historike që dokumentojnë rrugëtimin e Zijah Shemsiut: momente nga tubimi përkujtimor në Gjenevë (1985), ku mërgata u betua për të vazhduar rrugën e nisur.
Veprimtaria në Zvicër, imazhe krah figurave si Hasan Malaj, Xhafer Shatri dhe Zahir Kamberi.
Zijah Shemsiu me veshje kombëtare dhe vështrimin e tretur drejt Kosovës.
Sot, pas më shumë se katër dekadash, figura e Zijah Shemsiut mbetet e vulosur në faqet më të ndritura të historisë sonë, si një prej kolonave ku u mbështet ëndrra dhe lufta për Kosovën Republikë.
Lavdi jetës dhe veprës së heroit Zijah Shemsiu!
