Gjilan, 4 tetor 2026 – Poezia “Me një fije fshese” e Avdush Canajt është një dëshmi e fuqishme artistike dhe emocionale e qëndresës shpirtërore përballë shtypjes politike në kushtet e burgut të Foçës.
Përmes një simbolike të ngjeshur dhe me intensitet të lartë lirik, poeti transformon sakrificën fizike në art: “fija e fshesës” dhe “gjaku i gishtit” bëhen mjete të krijimit, duke treguar se dashuria për lirinë nuk kërkon kushte luksoze, por kushtim absolut.
Akti i djegies së poezisë nga roja (“me katër sy”) përfaqëson përpjekjen e egër të pushtetit brutal për të asgjësuar mendimin e lirë, mirëpo kapërcimi i shpirtit të poezisë mes flakëve sublimon artin nga një material fizik në një frymë të pavdekshme.
Nëpërmjet varrosjes së poezisë “në zemër”, krijuesi e shndërron vetveten në një arkivë të gjallë të lirisë, ndërsa pamja përfundimtare e qelisë “shtatë kate nën dhe” me “gjarpërin e zi” krijon një kontrast rrëqethës mes errësirës fizike të izolimit absolut dhe dritës së pashuar që poeti mban brenda vetes.
ME NJË FIJE FSHESE
Avdush CANAJ
Me një fije floku fshese
e gjakun e gishtit
shkrova poezinë për lirinë
në copëz gazete.
Roja kishte katër sy
nxori shkrepsën.
Në dorën time mes flakëve
fluturoi shpirti i poezisë.
Me dhembjen e lotit
e varrosa në zemër.
Shtatë kate nën dhe
më priste qelia
me një gjarpër të zi brenda.
——
Burgu i Foçës, 1984
